Kościuszko znaczy „wolność”. Rozmowa z Felixem Molskim z Kościuszko Heritage

10/07/2017

Już za kilka dni na Kopcu Kościuszki będzie można obejrzeć niezwykłą wystawę zdjęć pomników Tadeusza Kościuszki na całym świecie. Na wystawie zobaczymy fotografie pomników w USA, Polsce, Szwajcarii, Australii czy Francji. Autorem zdjęć jest Felix Molski, australijski działacz polonijny, naukowiec, podróżnik, emerytowany nauczyciel i członek organizacji Kosciuszko Heritage[1], która organizuje obchody Roku Kościuszkowskiego w Australii. Publikujemy wywiad z Felixem Molskim, w którym zapytaliśmy go nie tylko o jego niezwykłe zainteresowania, ale także o związki z Polską i obchody Roku Tadeusza Kościuszki w Australii.

 

Kościuszko znaczy "wolność"

Jesteś fotografem pomników Kościuszki na całym świecie. Ile już zostało uwiecznionych na zdjęciach?

Felix Molski: Z mojej wiedzy wynika, że na świecie jest ok. 220 pomników Kościuszki: 151 w Polsce, 49 w Stanach Zjednoczonych i 1 we Francji. Zrobiłem zdjęcia 145 pomnikom znajdującym się w Polsce, 46 w USA i tego we Francji. W sumie mam jakieś 190 zdjęć. To oczywiście tylko drobna część mojej działalności i zainteresowań.

Skąd w ogóle takie zainteresowanie?

Mam 64 lata. Wolontariatem w Kościuszko Heritage i wszystkim, co z tym związane zajmuję się dopiero od jakichś 8-10 lat. Wcześniej kwestia polskości i polskich bohaterów narodowych nie bardzo mnie zajmowała. Wprawdzie moi rodzice pochodzili z Polski, ale ja urodziłem się w Australii. Jestem Australijczykiem – mam taką mentalność, to jest mój język i kultura. Moi rodzice nie mieli niczego – poza dziećmi. Natomiast mnie w życiu już niczego nie brakowało. Pewnego razu trafiłem na festiwal odbywający się pod Górą Kościuszki i tak się zaczęło.

Więc co Cię tak poruszyło w polskości i Kościuszce?

Wolność to dla mnie największa wartość w życiu. Nigdy się nie ożeniłem i nie założyłem własnej rodziny, bo nie umiem sobie wyobrazić, że ktoś lub coś mnie ogranicza. Kościuszko, jego bohaterstwo, dokonania, życie to uosobienie słowa wolność. Krok po kroku poznawałem również historię innych polskich bohaterów narodowych. Odkrywałem ich dokonania na całym świecie i dosłownie złapało mnie to za serce. Zrozumiałem, że trzeba walczyć o upamiętnienie tych osób i ich czynów.  Staram się, by dzięki temu, co robię moi rodzice - tam w niebie - byli ze mnie dumni.

Między innymi jesteś członkiem Kościuszko Heritage…

To nie jest duża organizacja, na stałe działa tam tak naprawdę kilka osób. Ale temu, co robimy, oddajemy całe serce. Pani Ernestyna Skurjat-Kozek, która jest też naczelną portalu Puls Polonii od wielu poświęca swojej działalności nie tylko swój czas ale i zdrowie. To wszystko wymaga wiele wysiłku pracy oraz pozyskania funduszy na nasze działania. Trzeba jednak przyznać, że mamy konkretne osiągnięcia.

Możemy o nich opowiedzieć?

Od lat walczymy chociażby o utrzymanie nazwy Góra Kościuszki. Jest wiele zakusów na to, by nazwę zmienić na związana z rdzenną ludnością Australii. Moim zdaniem to kwestia polityczna i chodzi o pozyskanie elektoratu takim ruchem. Chociażby poprzez próby udowadniania, że to nie Strzelecki[2] był pierwszy na górze, tylko lokalni rolnicy. Taka wątpliwość jest nawet umieszczona na tablicy na górze, która ma upamiętniać jej odkrycie. Wszystko po to, by podważyć prawo Strzeleckiego do nadania temu miejscu imienia. A on je tak nazwał, bo przypominało mu Kopiec Kościuszki.  Poza tym na świecie nazwisko Kościuszki było w tamtym czasie synonimem słowa wolność. Najwięksi poeci zastępowali je nazwiskiem Kościuszki i każdy wiedział, o co chodzi.

Jak wygląda walka o taką sprawę?

Kościuszko Heritage przybliża sylwetkę Edmunda Strzeleckiego oraz historii jego odkrycia. Regularnie zapraszaliśmy rdzenną ludność do udziału w Festiwalach Kościuszkowskich, które w latach 2007-2013 odbywały się pod górą. Pokazujemy też, w jaki sposób Strzelecki podchodził i odnosił się do rdzennych mieszkańców – a robił to z szacunkiem i przyjaźnią. W październiku przedstawiciele Aborygenów przyjadą do Polski na obchody dwusetnej rocznicy śmierci Kościuszki organizowane przez Kopiec Kościuszki w Krakowie. Właśnie tego typu działania przynoszą efekty – oparte na współpracy, przyjaźni, wymianie informacji. A powiedz mi, co ty wiesz o Strzeleckim?

Był polskim podróżnikiem, który odkrył i nazwał Górę Kościuszki – największy szczyt w Australii.

Wiele osób w ten sposób odpowie. A on uratował od głodu 200 tysięcy irlandzkich dzieci! Jak wielu innych Polaków, czy w ogóle ludzi, uratowało tak wiele istnień? Dlaczego o tym się nie pamięta? W Kościuszko Heritage też zadaliśmy sobie to pytanie. I zaczęliśmy się zastanawiać jak to można zmienić.

I co się udało zrobić?

Powstała książka[3] o działalności humanitarnej Strzeleckiego w Irlandii w czasie wielkiego głodu. Publikacja trafiła m.in. do irlandzkiego prezydenta i ministra kultury. Dzięki naszym działaniom tamtejszy rząd oficjalnie uznał Pawła Edmunda Strzeleckiego bohaterem narodowym Irlandii i zdecydował się uhonorować pamięć innych obcokrajowców, którzy w trakcie klęski głodu spieszyli Irlandczykom z pomocą. Strzelecki doczekał się też m.in. tablicy upamiętniającej w Dublinie.

A jak będą wyglądały obchody Roku Kościuszkowskiego w Australii?

Po kilku latach przerwy odbędzie się kolejny Festiwal Kościuszkowski w Jindabyne (28-29 października 2017r.) Jego ważnym i bardzo wzniosłym elementem będą polsko-aborygeńskie Loty Przyjaźni nad Górą Kościuszki. Organizujemy też Międzynarodowy Konkurs “Kosciuszko Bicentenary” w hołdzie Kościuszce – Przyjacielowi Ludzkości, w trzech kategoriach: muzycznej, graficznej oraz literackiej. W jury zasiada m.in. słynna, amerykańska rzeźbiarka Tracy Sugg. Zwycięzcę poznamy 3 października 2017, podczas uroczystej gali w Sydney.

 

Więcej o obchodach Roku Tadeusza Kościuszki w Australii: www.kosciuszkoheritage.com/200/pl

(Na zdjęciu Felix Molski, fot. Kościuszko Heritage)

[1] Kosciuszko Heritage Inc. (Dziedzictwo Kościuszki) jest polsko-australijską organizacją społeczną, która działa w obszarze kultury, historii i edukacji. Założone w 2007r., swoją siedzibę ma w Sydney (Nowa Południowa Walia), ale działa na całą Australię i zrzesza członków z różnych stanów. Strona: www.kosciuszkoheritage.com

[2] Paweł Edmund Strzelecki (1797- 1873) - polski podróżnik, geolog, geograf, badacz i odkrywca. Podczas pobytu w Australii zbadał najwyższe pasmo górskie tego kontynentu – Wielkie Góry Wododziałowe, a jego najwyższy szczyt nazwał na cześć przywódcy insurekcji Górą Kościuszki (Mt. Kosciuszko). Źródło: Wikipedia

[3] Feliks Molski, “The Best of Human Nature: Strzelecki's Humanitarian Work in Ireland”, wyd. Kosciuszko Heritage Incorporated, 2012

Zobacz też

Z Kopca Kościuszki wystartował rajd motocyklowy

24/09/2017
Około stu osób - stylowo ubranych motocyklistek i motocyklistów - wystartowało z Kopca Kościuszki w Krakowie i przejechało przez miasto. Podczas wydarzenia pod nazwą The Distinguished Gentleman’s Ride 2017 są zbierane fundusze na prowadzenie…

Rusza cykl odczytów "Fenomen Kościuszki"

21/09/2017
Po wakacyjnej przerwie od października rusza na nowo cykl odczytów pod hasłem: "Fenomen Kościuszki". Organizują je Komitet Kopca Kościuszki i Muzeum Narodowe w Krakowie. Odczyty odbywają się w Galerii malarstwa polskiego XIX wieku w Sukiennicach…

Miliony telewidzów sprawdziły swoją wiedzę o Kościuszce

21/09/2017
Jak nazywały się ochotnicze oddziały chłopskie biorące udział w insurekcji kościuszkowskiej? Gdzie Kościuszko złożył przysięgę narodowi polskiemu i ogłosił się Najwyższym Naczelnikiem Siły Zbrojnej Narodowej?  O co apelował Tadeusz…

Tablica upamiętniająca Kościuszkę popłynie na Martynikę

19/09/2017
Z Kopca Kościuszki popłynie na Martynikę. Tablica upamiętniająca cudowne ocalenie Tadeusza Kościuszki z katastrofy morskiej trafi na wyspę, gdzie zostanie przekazana władzom, wmurowana i uroczyście odsłonięta. Symboliczne pożegnanie tablicy…

Stulecie Kopca Kościuszki w Borysławicach Kościelnych

15/09/2017
Nie tylko w Krakowie, ale w wielu miejscach w Polsce pamięć Tadeusza Kościuszki została uczczona usypaniem kopca. I choć ten nasz, krakowski, jest największy, warto pamiętać także o innych. Stuletni Kopiec Kościuszki istnieje w Borysławicach…

Mały Kraków rusza śladami Tadeusza

08/09/2017
Nastaw lewe lub prawe uszko a dowiesz się kim był Kościuszko...tak zaczyna się opowieść o Tadeuszu Kościuszce skierowana do najmłodszych. Dla dzieci i rodziców, którzy chcą wyruszyć śladami Kościuszki po Krakowie, Fundacja "Trasa dla bobasa"…

Z Kopca na Górę Kościuszki w Australii

29/08/2017
Obchody Roku Tadeusza Kościuszki trwają w Krakowie w najlepsze. Wernisaże wystaw, spotkania czy inscenizacje poświęcone przywódcy Insurekcji Kościuszkowskiej – to już za nami. A już wkrótce – październikowy zlot szkół kościuszkowskich,…
W dniu dzisiejszym Kopiec jest otwarty w godzinach 9:00 do 18:30. ×